Het 4’s Ritueel

Samenvatting voor drukke ouders

Het 4S ritueel is een methode waarmee je je baby op een liefdevolle manier zelfstandig in slaap leert vallen, vanaf de geboorte. Het bestaat uit vier stappen: slaapomgeving klaarmaken, inbakeren, zitten en eventueel kloppen en sh-en als je baby onrustig is. Zo bouw je een rustgevend en herkenbaar slaappatroon op.

Als je op zoek bent naar een liefdevolle en geliefde manier om je baby al vanaf jonge leeftijd zelf in slaap te leren vallen, dan is het 4S ritueel een populaire methode om te proberen. Maar wat is het 4S ritueel precies en hoe werkt deze methode? Lees het in dit artikel en/of bekijk onze video hieronder over het 4’s ritueel.

Wat is het 4S ritueel?

Het 4S ritueel is een bekende methode in de wereld van de babyslaap. Een belangrijk voordeel van deze methode is dat je er direct na de geboorte mee kunt beginnen en je baby op een vriendelijke manier leert om zelfstandig in slaap te vallen. 

De 4S slaapmethode dankt zijn naam aan de vier verschillende stappen die worden doorlopen: setting the stage, swaddling, sitting en sush-pat. Het gaat dus om de Engelse namen van het ritueel. In het Nederlands zijn de stappen als volgt: slaapomgeving klaarmaken, inbakeren, zitten, sh-en en kloppen. 

Hoe werkt het 4S ritueel?

Wil je je baby met behulp van het 4S ritueel zelfstandig in slaap leren vallen? Het 4S ritueel bestaat uit 4 stappen die je voor ieder slaapje doorloopt. De eerste drie stappen doorloop je altijd, de vierde stap is optioneel. Als je baby na de derde stap als rustig is, kan je ervoor kiezen de vierde stap over te slaan.

Stap 1: setting the stage

Tijdens de eerste stap zijn er twee zaken belangrijk: de slaapomgeving en het slaapritueel.

• Slaapomgeving: zorg voor een rustige en donkere kamer. Donker stimuleert namelijk de aanmaak van melatonine (het slaaphormoon). 
• Slaapritueel: door een slaapritueel wordt je baby rustig en hij herkent dat het tijd is om te gaan slapen. Een voorbeeld van een slaapritueel is: je baby verschonen, knuffelen, een rustig liedje zingen en een boekje lezen. Het maakt niet zoveel uit wat je doet, als het maar kalmeert en als je maar elke keer hetzelfde doet. 

Stap 2: swaddling

De tweede stap is het inbakeren van je baby. Inbakeren is het inwikkelen van je baby en dit is een eeuwenoude traditie. Soms wordt nog gedacht dat inbakeren zielig is, maar dit is niet het geval. Het geeft juist een geborgen gevoel en zorgt ervoor dat je baby kalmeert. Er zijn verschillende manieren om je baby in te bakeren. Denk aan inbakerdoeken of een inbakerslaapzak. Wil je meer weten? Lees dan ons artikel over inbakeren.

Stap 3: sitting

Zodra je baby is ingebakerd, is het tijd voor de derde stap: zitten. Hoewel het 4S ritueel adviseert om te gaan zitten, kan je ook blijven staan. Het belangrijkste is dat je je baby op de juiste manier vasthoudt, of je nu zit of staat. 

Houd je baby rechtop met zijn hoofd net over je schouder. Zo zorg je dat er weinig visuele afleiding is. Het is de bedoeling dat je zo stil mogelijk staat en zo stil mogelijk bent. Dit betekent dat je je baby ook niet wiegt en ook niet zacht tegen hem fluistert of zingt. Aan het begin is dit misschien even wennen, maar je zult al snel merken dat je baby hierdoor ontspant. Enkele signalen dat je baby begint te ontspannen en slaperig wordt:

• Het lichaam ontspant zich
• De ademhaling vertraagt
• Je baby wordt rustiger

Er zijn baby’s die huilen om zichzelf te kalmeren. Is dit het geval bij jouw baby? Na ongeveer 5 minuten zul je voelen dat je kind slaperig wordt. Houd er wel rekening mee dat iedere baby anders is. Bij de ene baby duurt het misschien korter dan 5 minuten, bij de ander juist wat langer.

Als je baby tot rust is gekomen, leg je hem voorzichtig in bed. Het beste moment is om dit te doen vlak voordat hij in slaap valt. Blijft je baby rustig liggen? Dan kun je de kamer verlaten. Begint hij te huilen? Ga dan door naar de vierde stap.

Stap 4: sush-pat

Raakt je baby overstuur of begint hij te huilen zodra je hem weglegt? 

• Draai je baby rustig op de zij terwijl hij in het ledikant ligt. Klop op de onderrug (bij de billen). Klop niet te zacht, want dat voelt je baby niet. Uiteraard wil je ook niet te hard kloppen. Het kan even zoeken zijn, maar probeer de balans te vinden. 
• Vervolgens ga je in een ritme kloppen. Dit herinnert je baby aan de baarmoeder, aan de hartslag van mama. Terwijl je klopt zeg je de hele tijd ‘ssssh’. Dit sh-en doet je baby ook denken aan de baarmoeder en dan met name aan het geluid van het bloed dat door het lichaam stroomt.

Als je dit kloppen en sh-en een tijdje volhoudt, zul je merken dat je baby langzaam rustiger wordt en ook geleidelijk aan in slaap valt. Stop niet direct met het kloppen als je dit merkt, maar bouw het geleidelijk af. Neem hier echt een paar minuten de tijd voor en ga nog even door als je baby in slaap is gevallen. Als laatste stap rol je je baby rustig terug op zijn rug en haal je handen geleidelijk weg. 

3 tips bij het 4S ritueel

• De tijd dat je zit of staat met je baby wordt steeds korter naarmate je kind ouder wordt. Je legt je baby dus steeds wakkerder in bed. Op den duur is dit moment vooral een moment om tot rust te komen voor het slapen. 
• Huilt je baby na het wegleggen? Ga niet direct over op het kloppen en sh-en, maar wacht even af. Veel baby’s jengelen of huilen een beetje, maar vallen vaak na een paar minuten uit zichzelf in slaap. 
• De laatste stap van ‘sush-pat’ kun je ook als losse methode toepassen. Daarnaast kun je ook kloppen en sh-en terwijl je baby bij je in je armen ligt.

Advies over zelfstandig in slaap vallen

Het 4S ritueel is een geliefde slaapmethode bij jongere kinderen. Heb je vragen over dit slaapritueel of vraag je je af of er een geschiktere manier is om je baby te slaaptrainen? Je kunt al je slaapgerelateerde vragen stellen aan onze kinderslaapcoaches. In een slaapconsult bespreken we je vragen en gaan we samen op zoek naar een passende oplossing voor jullie situatie.