Speen afbouwen: hoe en wanneer?

Als je het punt hebt bereikt dat de speen een probleem wordt en de slaap van je kleintje beïnvloedt, dan is het misschien tijd om te overwegen hem helemaal weg te doen. Maar wanneer kun je dit het beste doen en hoe kun je je baby of peuter van de speen afhelpen?

In dit artikel:

• Wanneer moet je van de speen af?
• Hoe verwijder je de speen?
• Spenen voor baby’s
• Spenen voor peuters
• Kunnen we de speen nog af en toe gebruiken?
• Moet ik me zorgen maken over gebitsproblemen?

Wanneer moet je van de speen af?

Speentjes kunnen een geweldig hulpmiddel zijn om in slaap te komen, maar als je kleintje erg afhankelijk is geworden van zijn speen en vooral op JOU vertrouwt om de speen terug te geven, kan dit zijn slaap negatief gaan beïnvloeden.

Enkele tekenen die je kunt zien zijn:

• Wakker worden tussen de slaapcycli door en je moet de speen teruggeven
• Niet in staat in slaap te komen zonder speen
• Vroeg in de ochtend wakker worden
• s Nachts wakker worden als de speen uit de mond valt
• Als je kleintje sommige van deze tekenen al meer dan een week vertoont, zonder verbetering, dan is het misschien tijd om de speen af te leren OF hem te leren de speen zelf te leren pakken.

Speen houden of wegnemen?

Als je baby nog geen 6 maanden oud is, is dit het perfecte moment om de speen te verwijderen, omdat hij dan nog niet te veel gewend is als slaapassociatie. Op deze leeftijd duurt het ongeveer een week voordat je baby van de speen af is.

Is je baby echter ouder dan 6 maanden, dan raden we je meestal aan de speen te houden en hem te leren zelf de speen te pakken. De reden hiervoor is dat je baby meer gehecht geraakt is aan het speentje. Rond deze leeftijd kan je daardoor wat meer weerstand verwachten zodra je het speentje wegneemt. Dat wil niet zeggen dat het niet kan, maar het zal alleen wat lastiger zijn en waarschijnlijk ook langer duren.

Als je baby eenmaal in staat is zijn eigen speen te bedienen, zul je merken dat zijn slaapproblemen verdwijnen, omdat hij er dan niet meer op vertrouwt dat jij de speen voor hem pakt. Als de speen eruit valt of als hij tussen twee slaapcycli door wakker wordt, kan hij gewoon zijn speen weer inbrengen en weer gaan slapen.

Als je ervoor kiest om de speen te houden als je baby ouder is dan 6 maanden, is de volgende beste tijd om hem weg te nemen rond de leeftijd van 2,5-3 jaar oud. Op deze leeftijd doen ze nog maar een kort dutje overdag, of hebben ze het misschien zelfs helemaal laten vallen, en hebben ze andere vertrouwde slaapassociaties en routines om te helpen bij het afbouwen.

Kies het juiste moment

Als je je baby de speen gaat afleren, probeer dit dan te doen op een moment dat er geen grote mijlpalen of veranderingen zijn voor je kleintje, zoals:

• Ziekte of doorkomende tandjes
• Ontwikkelingssprongen
• Groeispurten
• Terugval in slaap
• Overgangen tussen slaapjes

Deze kunnen je kleintje van slag maken, dus het laatste wat ze nodig hebben is om op hetzelfde moment de fopspeen te verwijderen!

Ook als je een peuter hebt, moet je proberen te voorkomen dat je de speen tegelijk wegneemt met:

• Start van de crèche
• Verhuizing
• Overgang van een ledikant naar een peuterbed
• De komst van een nieuw broertje of zusje

Tijdens deze grote levensgebeurtenissen biedt de speen van je kleintje juist troost en vertrouwdheid.

Hoe neem je het speentje weg?

Ten eerste wil je ervoor zorgen dat je baby of peuter de leeftijdsgebonden slaap- en voedingsschema’s uit onze digitale slaapgids volgt. Dit garandeert dat ze op de perfecte tijden klaar zijn voor hun dutjes en een lekker vol buikje hebben. Een kleintje dat over- of ondervermoeid is, of honger heeft, zal NIET gemakkelijk van de speen af te spenen zijn – wat je ook doet!

Zorg er vervolgens voor dat je andere positieve slaapassociaties hebt om de speen te vervangen, zoals een inbakerzakje (of babyslaapzak), witte ruis en een donkere kamer. Voor oudere baby’s kun je misschien ook een bij hun leeftijd passende knuffel introduceren om wat extra geruststelling te bieden als hun speen weg is.

Methodes om het speentje weg te nemen bij baby’s

Voor baby’s jonger dan 6 maanden raden we een van de twee methoden aan, afhankelijk van hoe snel je de speen weg wilt hebben. Wil je persoonlijk advies hoe je dit precies bij jouw kleintje moet aanpakken? Vraag onze gecertificeerd kinderslaapcoaches om hulp door middel van een slaapconsult of slaaptraject. Zij kunnen je stap voor stap begeleiden.

Cold Turkey

Deze methode werkt door de speen helemaal weg te nemen. Tijdens dit proces moet je je baby misschien helpen zich te kalmeren voor zijn dutjes – ongetwijfeld zullen ze van streek zijn terwijl ze wennen aan het niet hebben van een speen.

Maar maak je geen zorgen, bij elk dutje zullen ze steeds minder tijd nodig hebben om tot rust te komen. Het duurt ongeveer 3 dagen om de gewoonte te doorbreken (soms eerder!) als je consequent bent in je aanpak.

Stap voor stap

Hierbij vervang je de speen door een andere slaapassociatie, zoals kloppen of wiegen om in slaap te komen. Als je de speen wegneemt, ga je een paar dagen door met kloppen of wiegen om je baby te laten slapen, waarna je ook het kloppen of wiegen geleidelijk afbouwt. Dit proces in 3 stappen duurt wel wat langer, maar is fijn voor baby’s die niet goed reageren op plotselinge veranderingen of die erg afhankelijk zijn van hun speen om te slapen.

Speen wegnemen bij peuters

Stap voor stap

Als je een jongere peuter hebt, is deze methode een goede optie. Je snijdt geleidelijk, en veilig, stukjes van de speen af, waardoor het vacuümeffect wordt weggenomen en je peuter niet langer bevredigd wordt met zuigen. De meeste peuters zullen dan blij zijn om afscheid te nemen van hun speentje.

Begin met een gaatje in de speen te prikken (soms is dat alles wat nodig is!) en knip dan om de paar dagen het uiteinde een beetje verder in, totdat je peuter er niet meer op kan zuigen en ervoor kiest om de speen weg te gooien.

Let goed op losse stukjes rubber/latex, want die kunnen verstikkingsgevaar opleveren.

Speen-fee

Deze methode werkt het beste voor oudere peuters, vanaf ongeveer 2,5 jaar. De speenfee is een goede vriend van de tandenfee en werkt op dezelfde manier. Ze nemen de speentjes van je peuter mee om te geven aan kleine baby’s die ze nodig hebben en laten in ruil daarvoor een cadeautje achter als dank dat je zo’n vrijgevig “groot kind” bent.

Zodra de fee de speen van je peuter heeft meegenomen, kan het een paar lastige dagen of zelfs weken worden, omdat je peuter een heel nieuwe manier van slapen moet leren. Geef ze het vertrouwen, begrip en tijd om zich aan te passen aan deze nieuwe situatie.

Kan je de speen af en toe nog gebruiken?

Dit hangt af van het temperament van je baby of peuter en hoe afhankelijk die in eerste instantie was van de speen. In de meeste gevallen, als de speen eenmaal weg is, kun je hem overdag nog steeds gebruiken om je baby of peuter te kalmeren, zolang je elke associatie met slapen hebt weggenomen.

Als je baby of peuter ziek is, of gewoon een van die dagen heeft, kan het geven van de speen iedereen een beetje rust geven! Maar als je merkt dat je kleintje de speen steeds vaker wil als hij wakker is, of als hij er ook tijdens de slaap om begint te vragen, is het misschien beter om de verleiding helemaal weg te nemen.

Moet ik mij zorgen maken over gebitsproblemen?

Voor ouders die overwegen de speen langdurig te houden, is een van de grootste zorgen meestal de invloed die dit kan hebben op het gebit van hun peuter. Het goede nieuws is dat uit onderzoek blijkt dat speen bij juist gebruik geen langdurig effect hebben op het gebit van je kleintje. In feite zijn de speentjes van tegenwoordig zo gevormd dat de tanden zich nog goed kunnen ontwikkelen.

Er zijn echter nog steeds dingen die je kunt doen om het gebit en de spraak van je peuter te beschermen:

• Zorg ervoor dat de speentjes schoon en gesteriliseerd zijn
• Controleer ze regelmatig op scheuren of tekenen van slijtage
• Koop spenen in de juiste maat voor je baby; naarmate zijn mond groeit, moet de speen groter zijn.
• Gebruik de speen zoveel mogelijk voor het slapen gaan.
• Als je baby of peuter met je probeert te communiceren, of het nu brabbelen of woorden zijn, haal de speen er dan uit, want dat helpt de spraakontwikkeling.