Melatonine en baby’s
Slaap en informatie over slaap wint steeds meer populariteit. Hoewel dit goed nieuws is, zorgt deze ontwikkeling ook juist voor meer vragen. Want er is zoveel informatie beschikbaar dat je soms door de bomen het bos niet meer kunt zien. Er ontstaan nieuwe begrippen die soms net even wat meer nuance nodig hebben dan veel ouders denken. Het woord melatonine is zo ’n begrip. Ouders van kindjes met slaapproblemen lezen over dat melatonine de slaap kan bevorderen. Maar wat is melatonine precies en wat heeft het met slapen te maken? En kunnen melatoninesupplementen de magische remedie zijn voor de slaapproblemen van je baby?
Wat is melatonine?
Simpel gezegd is melatonine een hormoon dat wordt geproduceerd in de pijnappelklier en helpt bij het in slaap vallen en het reguleren van slaappatronen.
Ieder mens heeft een ingebouwde biologische klok dat wordt aangestuurd in de hersenen. Dit ritme wordt tot stand gebracht als reactie op veranderende lichtniveaus gedurende een periode van 24 uur. Als de zon opkomt, stimuleert de hypothalamus de afgifte van hormonen die ons helpen wakker te worden. Wanneer de zon ondergaat en het lichtniveau begint af te nemen, bereidt de hypothalamus het lichaam voor om in slaap te vallen door melatonine uit de pijnappelklier af te geven.
Melatonineniveaus beginnen meestal ongeveer 2 uur voor onze normale bedtijd te stijgen, waardoor we in een rustige, ontspannen toestand komen, zodat we klaar zijn om in slaap te vallen. De continue afgifte van melatonine ’s nachts helpt ons dan om in slaap te blijven. De melatonine spiegels hebben de neiging om tussen 2-4 uur ’s ochtends te pieken en daarna weer te zakken ter voorbereiding op het ontwaken.
Melatonine wordt soms het “slaaphormoon” genoemd, omdat het alleen door de pijnappelklier wordt uitgescheiden als het donker is. Blootstelling aan fel licht onderdrukt de afgifte van melatonine, wat kan leiden tot problemen met inslapen en doorslapen. De tegenhanger van melatonine is cortisol. Overdag geeft ons lichaam cortisol af. Cortisol wordt ook wel het wekkerhormoon of stresshormoon genoemd en zorgt overdag we overdag actief zijn en alert.
Hoe produceren baby’s melatonine?
Tijdens de zwangerschap wordt het circadiane ritme van een baby grotendeels bepaald door de activiteiten van de moeder. Wanneer de moeder actief is, zullen het hart en de ademhaling van de baby versnellen en wanneer de moeder rust of slaapt, zullen ze weer vertragen.
Na de geboorte is deze placentaverbinding verbroken, maar melatonine kan nog steeds via de moedermelk aan baby’s worden doorgegeven. De pijnappelklier van de baby wordt ook direct na de geboorte geactiveerd, wat betekent dat ze hun eigen melatonine gaan produceren. Helaas wordt melatonine in het begin slechts in extreem kleine hoeveelheden vrijgegeven, maar dit zal toenemen met de leeftijd.
Naast het produceren van hun eigen melatonine, zullen baby’s na de geboorte ook hun eigen circadiaanse ritmes gaan ontwikkelen. Ook dit kost tijd en dat kan soms zorgen voor een compleet ander slaap- en waakritme dat wijzelf hebben. Sommige pasgeboren baby’s zullen dus ook dag/nacht-verwarring ervaren. Ergens tussen de 8-16 weken oud zullen hun circadiane ritmes gaan ontwikkelen en zullen ze in meer voorspelbare slaappatronen beginnen te vallen. Hier kun je als ouder ook bij helpen.
Wat stimuleert de aanmaak van melatonine bij baby’s en peuters?
Omdat melatonine alleen wordt aangemaakt als het donker is, is je kindje laten slapen in een donkere kamer misschien wel het belangrijkste element. Voor baby’s en peuters jonger dan 2 jaar raden we aan om een donkere kamer te hebben voor zowel dutjes als ’s nachts slapen. Dit kan je baby helpen om sneller tot rust te komen en in slaap te vallen en zijn slaapcycli te koppelen.
Peuters en kinderen ouder dan 2 jaar kunnen echter een echte angst in het donker ontwikkelen – in dit geval is een nachtlampje wel degelijk een advies. Waar mogelijk raden we aan om een rood licht te gebruiken, omdat is aangetoond dat dit een minimale impact heeft op de melatonineproductie. Blauw en wit licht moet worden vermeden, vooral in de 2 uur voor het slapengaan, omdat dit melatonine meer onderdrukt dan welke andere lichtkleur dan ook. Onder andere schermen zoals televisie, telefoon en iPad geven juist blauw licht af.
Aangezien het circadiaanse ritme van het lichaam de afgifte van melatonine veroorzaakt, kan een vaste bedtijdroutine ook helpen om de melatonine productie te stimuleren. Hiermee bedoelen we echt niet dat je kindje elke dag stipt om 19:00 in bed moet liggen maar wel elke dag rond hetzelfde tijdstip en vooral – om het lichaam te leren wanneer de melatonine mag gaan scheiden- dezelfde handelingen voor bedtijd uitvoeren.
Een paar tips om een routine te creëren:
- Maak je kindje elke ochtend op ongeveer hetzelfde tijdstip wakker. Dit helpt de biologische klok in te stellen.
- Zorg er voor dat de hoeveelheid slaap en de momenten waarop er geslapen wordt passen bij hun leeftijd. Dit betekent in praktijk niet te veel slaap overdag en ook niet te weinig. Dit helpt om de hele dag slaapdruk op te bouwen, zodat ze ’s nachts goed kunnen slapen. Vind je het lastig om te bepalen hoeveel er ongeveer geslapen mag worden per leeftijd? Bekijk onze digitale slaapgids met voorbeeldroutines.
- Een consistente bedtijd aanhouden. Voor jongere baby’s, jonger dan 6 maanden, zou dit idealiter niet meer dan 2 uur na het ontwaken uit hun laatste dutje van de dag moeten zijn. Voor oudere baby’s en peuters kan dit variëren van 4 uur tot 5,5 uur na het ontwaken uit hun dutje, afhankelijk van de leeftijd en de lengte van het vorige dutje.
- Strijd rondom bedtijd komt veel voor. Misschien is het wel de meest voorkomende slaapuitdaging waar ouders tegenaan lopen. Melatonine kan hier een rol in spelen maar wat vaker voorkomt zijn andere factoren zoals niet zelfstandig in slaap kunnen vallen, niet moe genoeg of juist oververmoeid.
Wat andere tips die kunnen helpen bij een fijn bedritueel:
- Een ontspannen en voorspelbare bedtijdroutine hebben
- Vermijd stimulerende middelen zoals cafeïne en suiker in de 2 uur voor het slapengaan
- Vermijd schermtijd in de 2 uur voor het slapengaan – dit geldt ook voor tv’s, computers, tablets en smartphones
- Elke dag voldoende lichaamsbeweging krijgen + zonlicht.
- Eet minstens 2 uur voor het slapengaan om tijd te hebben voor de spijsvertering
Mag je melatonine supplementen aan je kindje geven?
Wanneer je als ouder voortdurend (slaap)problemen ervaart is het niet gek dat je ook gaat twijfelen aan of je kindje wel genoeg melatonine aanmaakt. Onze ervaring is dat er meestal andere redenen zijn waarom kindjes niet in slaap vallen of weinig slapen.
- Onder- of oververmoeidheid
- Een slaapomgeving die niet bevorderlijk is voor de slaap
- Lichamelijke kwalen zoals tandjes krijgen, ziekte, reflux etc.
- Voedingstekorten op het gebied van voeding (denk aan ijzer of eiwitten)
- Niet zelfstandig in slaap kunnen vallen
- Nachtmerries of nachtmerries
Ons advies: Voordat je melatonine supplementen verweegt is het belangrijk om een arts te raadplegen. Over het algemeen worden melatonine supplementen niet aanbevolen voor kinderen jonger dan 3 jaar, omdat slaapproblemen op deze leeftijd bijna altijd omgevings- of gedragsmatig van aard zijn. Hoewel in sommige gevallen de melatonine supplementen wel degelijk kunnen helpen, is het belangrijk om ook bewust te zijn van eventuele bijwerkingen.
Enkele bronnen die gebruikt zijn voor dit artikel:
https://fn.bmj.com/content/100/1/F50.long
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1188623/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK550972/
https://www.hindawi.com/journals/ije/2010/829351/#results
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23098680/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5846201/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28391425/
https://www.healthline.com/health/melatonin-for-babies#side-effects
https://www.medicalnewstoday.com/articles/327224#summary
Geschreven door:
Myrthe
Oprichter en gecertificeerd KinderslaapcoachVolg ons ook hier
Geschreven door:
Myrthe
Oprichter en gecertificeerd KinderslaapcoachOns favoriete product
Het baby slaapboek€ 24.99Gerelateerde slaaptips
Hoe Werkt De Chair Methode
Samenvatting voor drukke ouders De Chair methode is een zachte manier van slaaptrainen waarbij je naast je kind zit terwijl hij of zij leert zelfstandig in slaap te vallen. Je verplaatst je stoel elke paar dagen steeds verder van het bed tot je uit zicht bent, meestal over een periode van 14 dagen. Huilen komt voor, maar je blijft nabij. De Chair methode is een manier van slaaptrainen. Hoe werkt deze Chair methode precies? In dit artikel vertellen we eerst wat de Chair methode is en vervolgens doorlopen we de verschillende stappen die bij deze slaaptraining horen. Ook lees je voor wie deze methode wel of minder geschikt is. Wat is de Chair methode? Bij de Chair methode zit je naast je kind terwijl hij of zij in slaap valt. Om de paar dagen verplaats je iets meer uit het zicht, totdat je volledig uit het zicht verdwijnt. Deze methode heeft 2 belangrijke voordelen: Andere benamingen voor de Chair methode zijn de stoel methode, shuffle methode of de gentle methode. Soms wordt beweerd dat de methode gentle is, omdat je kind hierbij niet huilt. Hoewel dit een zachte manier van slaaptrainen is, klopt het niet dat kinderen helemaal niet huilen.
Slaaptips voor baby van 14 weken
Samenvatting voor drukke ouders Je baby van 14 weken slaapt gemiddeld 12 uur ‘s nachts en 4,5 uur overdag, verdeeld over maximaal 4 dutjes. Elk kind heeft zijn eigen ritme, maar een vaste routine helpt bij het aanleren van een dag- en nachtritme. Het is normaal als slaap nog onregelmatig is en hazenslaapjes komen vaak voor op deze leeftijd. Baby’s houden van regelmaat en structuur, maar toch kan het lastig zijn om te wennen aan een goede routine. In de eerste maanden is het slaapritme vaak nog onregelmatig en onvoorspelbaar. Bij een baby van 14 weken is de biologische klok steeds meer ontwikkeld, waardoor je een dag- en nachtritme kan aanleren. Een goede routine kan hierbij helpen en ook het slaapgedrag van je baby verbeteren. Wat is het slaapritme bij een baby van 14 weken? ‘Hoeveel moet mijn baby van 14 weken slapen?’ Het is een vraag die veel ouders bezighoudt. Het is belangrijk om te beseffen dat er geen one size fits all is als het aankomt op het slaapgedrag van je kind. Ook al zijn er gemiddelde wakkertijden en aantal slaapuren, het is juist heel normaal dat iedere baby zijn eigen ritme heeft. De ene baby heeft bijvoorbeeld
Slaapregressie 9 maanden
Samenvatting voor drukke ouders Ja, rond de 9 maanden kan je baby slechter gaan slapen door een slaapregressie veroorzaakt door fysieke en mentale ontwikkelingen zoals kruipen en optrekken. Dit is tijdelijk en meestal van korte duur. Houd vaste routines aan, pas zo min mogelijk aan en bied structuur en duidelijkheid om je baby hierbij te helpen. Verandert de slaap van je baby rond de leeftijd van 9 maanden? Gaat je baby ineens slechter slapen, wordt hij vaker wakker of is hij hangeriger en huileriger dan normaal? Deze veranderingen kunnen betekenen dat je baby de 9 maanden slaapregressie doormaakt. Wat is deze slaapregressie precies en hoe kan je jouw kind helpen bij deze slaapregressie? Slaapregressie baby 9 maanden Een slaapregressie is in feite niets meer dan een verandering in de slaap van je kind, die ontstaat door grote fysieke en mentale ontwikkelingen. Een slaapregressie staat niet op zichzelf, het is een gevolg van ontwikkelingen die je baby doormaakt. Slaapregressies zijn dus ook niet gebonden aan een bepaalde leeftijd, maar aan de mijlpalen die je baby bereikt. Een 9 maanden slaapregressie heeft doorgaans te maken met enkele belangrijke ontwikkelingen, zoals leren kruipen, zichzelf proberen op te trekken en de ontwikkeling van de
Baby buiten laten slapen: is dit gezond en veilig?
Samenvatting voor drukke ouders Buiten slapen is voor baby’s niet bewezen gezonder dan binnen, maar het kan geen kwaad zolang je goed oplet. Zorg ervoor dat het weer geschikt is, kleed je baby passend aan en kies een veilige plek waar je hem kunt horen en zien. Zo kan jouw kindje veilig een middagdutje in de buitenlucht doen. Buiten slapen: waarom doen ouders het? In Scandinavië is het heel normaal om je baby buiten te laten slapen in de kinderwagen. In Nederland is dit nog wat minder bekend, maar er zijn ook Nederlandse ouders die zweren dat hun baby beter slaapt in de buitenlucht. Is buiten slapen gezond voor een baby? En waar moet je rekening mee houden als jouw kind buiten een middagdutje doet? Is buiten slapen beter voor je baby? Wetenschappelijk gezien is nog niet aangetoond dat een baby buiten beter slaapt dan binnen. Maar het kan wat ons betreft geen kwaad om je baby in de buitenlucht te laten slapen. Er zijn kinderdagverblijven die baby’s bijvoorbeeld ook buiten laten slapen. Laat je jouw baby buiten slapen? Let dan wel goed op de volgende punten: Als jouw baby in de buitenlucht slaapt, is het natuurlijk belangrijk dat het
